instalacja performatywna w ramach pleneru "Zapomniane. Kopernika 41"

przestrzeń toalety na pierwszym piętrze dawnego Zespołu Szkół Kolejowych w Łodzi

 

„Czym są miejsca, które straciły pamięć? Które ludzka pamięć omija, których przestaje dotykać? I co to za pamięć marnotrawna, która buja w obłokach, zamiast opowiadać, przywoływać historie? Miejsca, których pamięć nie otacza troską, umierają. Dziwaczeją, dziczeją, porośnięte zielskiem zapomnienia”.
(M. Sznajderman, „Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna”, Wydawnictwo Czarne: Wołowiec 2016, s. 19.)
 

Cytat z książki Moniki Sznajderman najbardziej trafnie opisuje status miejsca, które staje się nieużytkiem. Miejsca, które jest podmiotowe, bo tak, jak każdy z nas posiada swoją własną opowieść. W uważności bycia wobec zabytków i opustoszałych budynków, które odchodzą w zapomnienie, realizatorzy projektu „Zapomniane. Kopernika 41” postanowili przywrócić głos jednemu z takich miejsc.
 

Budynek przy ul. Kopernika 41 wpisany w rejestr zabytków miejskich, w czasach swej świetności mieścił Państwową Szkołę Zawodową dla dziewcząt, by wraz z końcem żywotności tej instytucji (rok 1928) wykorzystać bliskość dworca kolejowego i rozpocząć kształcenie zawodowych kolejarzy.
 

Teatr Szwalnia kolejny raz wychodzi w przestrzeń miasta, aby wydobyć historie bliskie, lecz zapomniane. Pomysłodawczynią i koordynatorką projektu jest Patrycja Terciak – doktorantka Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. Do współpracy zaprosiła Katarzynę Skręt (Teatr Szwalnia), prof. ASP Małgorzatę Kręcką-Rozenkranz i Natalię Warwas (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku) oraz studentów rzeźby Wydziału Rzeźby i Intermediów, z Pracowni Podstaw Projektowania Plastycznego prowadzonej przez prof. Małgorzatę Kręcką-Rozenkranz w gdańskiej ASP: Agatę Bujnicką, Antoniego Daleckiego, Klaudię Kanię, Pawła Gostomskiego Paulinę Grudzieńską, Dawida Jasińskiego, Zofię Kledzik, Martę Kovalska, Katarzynę Lewkowicz, Stanisława Podgórniaka, Maxima Steinke, Wiktora Tomaszewskiego, Mikołaja Wyszkowskiego, Gabrielę Zająć oraz Aleksandrę Jagłę.
 

Udział studentów ma przyczynić się do wsparcia twórczości młodych artystów.
 

Organizatorami wydarzenia są: Teatr Szwalnia w Łodzi (Stowarzyszenie Targowa 62), Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Poleski Ośrodek Sztuki.
 

Dziękujemy za pomoc Archiwum Państwowemu w Łodzi oraz PKP S.A.
 

Szczególne podziękowania kierujemy do Łukasza Cieślaka oraz Zespołu Łukasza z Bałut.

​

***

"Sztukowanie pamięci" to mała, intymna instalacja performatywna przygotowana wraz z Patrycją Terciak w ramach pleneru "Zapomniane. Kopernika 41". W działaniu zostały wykorzystane przedmioty znalezione w zastanej przestrzeni - pojedyncze kafelki, klisze przedstawiające tematy podejmowane podczas lekcji języka polskiego oraz zasady BHP, a także opakowania po nich. Podstawą instalacji była refleksja nad nieustannym sztukowaniem pamięci - nie jesteśmy w stanie odczytać i odnaleźć wszystkich elementów, więc zaczynamy je dzielić i wybierać.