działanie site-specific na ternie Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych 

działanie realizowane w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie stypendiów twórczych oraz stypendiów z zakresu upowszechniania kultury na rok 2017

​

rola w projekcie: koncepcja i realizacja, narracja, praca w przestrzeni, prowadzenie rozmów z mieszkańcami miasta

​

„Emalia to tylko szkło” - performans site-specific zrealizowany jako praca dla miejsca dedykowana przestrzeni Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych. To działanie o charakterze dokumentalno-interwencyjnym, oparte o wspomnienia dawnych pracowników fabryki, mieszkańców Starego i Nowego Placu Fabrycznego (stanowiących swoiste miasto w mieście - przestrzeń mieszkalną dedykowaną pracownikom) oraz absolwentów nieistniejącego już Zespołu Szkół Mechaniczno-Elektrycznych.

 

Mieszkańcy Olkusza i okolic mieli szansę wejść w przestrzeń postindustrialną, noszącą znamiona przemian historyczno-gospodarczych. Instalacje audiowizualne oraz działania performatywne odbyły się w halach dawnych młynów przeznaczonych do mielenia szkła i kruszców do produkcji emalii oraz trawiatorów mechanicznych, które używane były przy produkcji wanien.

 

„Emalia to tylko szkło” jest tytułem przewrotnym. Emalia to nie tylko szkło. To zmienna materia, obłędne kolory, zapachy, temperatura rozgrzanego do czerwoności pieca, praca tysięcy ludzi, ich historie i wspomnienia. Wanny, w których kąpały się pokolenia Polaków; kuchenne utensylia, które trafiały do odbiorców z całego świata; twarda waluta w czasach socjalizmu i niecodziennie dzieła sztuki ukryte w zakamarkach olkuskich domów. Emalia to tajemnica.

 

8 grudnia o godz. 19.00 odbędzie się oficjalne otwarcie projektu stypendialnego w Osiedlowym Klubie „Przyjaźń” (pawilon przy ul. Legionów Polskich 14), wraz z prezentacją zdjęć autorstwa Tomasza Rawickiego. Wstęp wolny.

Pokazy odbędą się w dniach 9 i 10 grudnia w godzinach: 12.00, 13.00 i 14.00. Wejście na teren OFNE od strony al. 1000-lecia (brama przy sklepie JYSK).

 

Wstęp bezpłatny, ilość miejsc ograniczona – w jednym pokazie może wziąć udział 30 osób.

 

Wejściówki będzie można odebrać 6 grudnia w godz. 13.00-16.00 w Punkcie Informacji Turystycznej.

​

Koncepcja i realizacja: Katarzyna Skręt

Współpraca: Ewa Łukasiewicz, Tomasz Rawicki

 

Sponsor główny: Creaton Polska

Sponsor: TAKT

 

Partnerzy: Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych "emalia" S. A., Urząd Miasta i Gminy Olkusz, Teatr Szwalnia w Łodzi, Stowarzyszenie Wszyscy Dla Wszystkich (Osiedlowy Klub „Przyjaźń”), Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu, Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Olkuszu, Gabinet kosmetyczny Barbary Głąb

 

Patron medialny: TVP3 Kraków

 

Zrealizowano w  ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

 

***

​

Projekt stypendialny „OFNE” zakłada działanie z pogranicza sztuk performatywnych, sztuki dokumentu, historii mówionych oraz sztuk (audio)wizualnych na terenie Olkuskiej Fabryki Naczyń Emaliowanych, od 1992 roku OFNE „Emalia” S.A w Olkuszu. To również próba przywrócenia pamięci o fabryce założonej 6 lipca 1907 roku przez wiedeńskiego przemysłowca Petera Westena.

 

Wraz z powstaniem Akcyjnego Towarzystwa Tłoczonych i Emaliowanych Wyrobów „Westen”, na terenie fabryki powstał Plac Fabryczny – miasto w mieście. W późniejszych latach stworzono Nowy Plac Fabryczny, na którym pracownicy mieszkali w domach wielorodzinnych, zakładali ogrody kwiatowe i warzywne, było miejsce dla kultury – działała świetlica, biblioteka, kino oraz dyskusyjny klub filmowy. Wiele lat później przy Fabryce powstała szkoła - Zespół Szkół Mechaniczno-Elektrycznych – potocznie zwana OFNE, zamknięta kilka lat temu.

 

OFNE nosi w sobie ślady pamięci: począwszy od pierwszych produkcji z początku XX wieku, poprzez okupację niemiecką i inwazję radziecką, aż do świetności lat 70. i powolnego upadku na przełomie XX i XXI wieku. Wszyscy mieszkańcy Olkusza są związani – pośrednio lub bezpośrednio – z „Emalią”. Noszą w sobie pamięć o Starym i Nowym Placu Fabrycznym, o pracy z materią emalii, o nauce praktycznego technicznego zawodu, ale również o utracie źródła utrzymania, pustce po dawnej, tętniącej życiem Fabryce. 

​

Przejdź do strony projektu | Visit a project's website

​

ENG

​

site-specific performance on the premises of the Olkusz Enamelware Factory

action realized under the scholarship of the Minister of Culture and National Heritage in the field of creative scholarships for 2017

 

role in the project: concept and realization, narration, work with place, conversations with city residents

 

"Enamel is just a glass" - a site-specific performance realized as a work for the place, dedicated to the space of the Olkusz Enamelware Factory. It is a documentary/intervention action based on the memories of former factory employees, residents of the Old and New Fabryczny Square (a city within a city - a residential space dedicated to employees), and graduates of the now-defunct Mechanical and Electrical School Complex.

​

The inhabitants of Olkusz and the surrounding area had a chance to enter the post-industrial space bearing the hallmarks of historical and economic changes. Audiovisual installations and performative activities took place in the halls of former mills intended for grinding glass and ores for the production of enamels and mechanical etching systems that were used in the production of bathtubs.

​

"Enamel is just a glass" is a deceitful title. Enamel is not only a glass. It is a changing matter, insane colors, smells, the temperature of a red-hot stove, the work of thousands of people, their stories, and memories. Baths in which generations of Poles have bathed; kitchen utensils that reached recipients from all over the world; hard currency in the times of socialism and unusual works of art hidden in the recesses of Olkusz houses. Enamel is a secret.

​

Concept and realization: Katarzyna Skręt

Cooperation: Ewa Łukasiewicz, Tomasz Rawicki

Main sponsor: Creaton Polska

Sponsor: TAKT

Partners: Olkuska Fabryka Naczyń Emaliowanych "Emalia" SA, Olkusz City and Commune Office, Szwalnia Theater in Lodz, Wszyscy dla Wszystkich Association ("Przyjaźń" Club), Municipal Cultural Center in Olkusz, County and Municipal Public Library in Olkusz, Cosmetic Cabinet Barbara Głąb

 

Media patron: TVP3 Kraków

​

Realized under the scholarship of the Minister of Culture and National Heritage.

​